🗺️ مجموعه جامع GIS حوضه‌های آبریز کشور، یکی از بنیادی‌ترین و کاربردی‌ترین داده‌های مکانی برای پروژه‌های مدیریت منابع آب، محیط‌زیست، هیدرولوژی و برنامه‌ریزی منطقه‌ای در سطح کشور ایران است. این مجموعه اطلاعاتی شامل مرزبندی‌های دقیق هندسی در قالب لایه‌های چندضلعی (Polygon) بوده و تمامی سطوح تقسیم‌بندی حوضه‌ای از حوضه‌های اصلی تا زیرحوضه‌های خردتر را به‌صورت جامع پوشش می‌دهد.

🌊 مدیریت پایدار منابع آب و مقابله با بحران‌های کم‌آبی نیازمند شناخت دقیق محدوده‌های طبیعی جریان آب و حوضه‌های آبریز است. این پایگاه داده با ارائه تفکیک ساختاریافته از ۶ حوضه اصلی کشور و تقسیمات فرعی آن، بستر مناسبی را برای تحلیل‌های مکانی، بیلان آب و ارزیابی توان هیدرولوژیک مناطق مختلف ایران فراهم می‌سازد.

📐 لایه حوضه‌های آبریز درجه یک (Basin1) شامل ۶ عارضه کلیدی است که کل پهنه جغرافیایی ایران را به ۶ حوضه اصلی (مانند حوضه دریای خزر، خلیج فارس و عمان، دریاچه ارومیه، فلات مرکزی، سرخس و شرق) تقسیم می‌کند. این لایه مبنای کلان‌ترین برنامه‌ریزی‌های آمایش سرزمین و دیپلماسی آب در کشور به شمار می‌رود.

🏞️ لایه حوضه‌های آبریز درجه دو (Basin2) با ۳۰ عارضه تفکیک‌شده، حوضه‌های اصلی را به بخش‌های منطقه‌ای و رودخانه‌ای معین تقسیم نموده است. نام‌های آشنایی چون حوضه ارس، تالش-انزلی، سفیدرود قزل‌اوزن، هراز، اترک و گرگان‌رود در این لایه با مرزبندی دقیق جغرافیایی جانمایی شده‌اند.

🔍 لایه‌های حوضه‌های آبریز درجه سه (Basin3 و نسخه تفکیکی آن) با مجموع بیش از ۱۲۰۰ عارضه هندسی، ریزترین و دقیق‌ترین تقسیم‌بندی‌های هیدرولوژیک را ارائه می‌دهند. این زیرحوضه‌ها برای مطالعات محلی، برآورد رواناب، ساخت‌وسازهای سازه‌ای نظیر سدها و بندهای انحرافی و مدیریت آبخیزداری اهمیت بسزایی دارند.

🎯 کاربردهای عملی این مجموعه داده شامل پهنه‌بندی خطر سیلاب، ارزیابی خشکسالی، مدل‌سازی شبکه زهکشی، محاسبه بیلان آبریز، تعیین تخصیص منابع آب کشاورزی و صنعت، و انجام پژوهش‌های دانشگاهی و مهندسی مشاور در کلیه استان‌های ایران می‌باشد.

🚜 در حوزه مدیریت منابع آب کشاورزی و حفاظت خاک، مهندسان آبخیزداری و طرح‌های منابع طبیعی می‌توانند با تلفیق این لایه‌ها با داده‌های بارندگی و پوشش گیاهی، میزان فرسایش خاک، رسوب‌دهی و پتانسیل تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی را در هر زیرحوضه به دقت محاسبه کنند.

📂 از نظر ویژگی‌های فنی، این پروژه شامل ۴ لایه شیپ‌فایل مجزا با هندسه دقیق Polygon و مجموع ۱,۲۷۶ عارضه مکانی است. پرحجم‌ترین و مفصل‌ترین لایه‌های این مجموعه شامل Basin3_waterse_ir_ASLIIIIII با ۶۳۳ رکورد و Basin3_waterse_ir با ۶۰۷ رکورد هستند که ریزساختار آبریزهای کشور را ترسیم می‌کنند. لایه‌های Basin2 و Basin1 نیز به ترتیب با ۳۰ و ۶ رکورد، سطوح بالاتر مدیریتی را مشخص می‌سازند.

📊 جدول اطلاعات توصیفی (Attribute Table) این لایه‌ها حاوی فیلدهای ارزشمندی است. در لایه درجه یک، فیلدهای HECTARES، AREA و PERIMETER مساحت و محیط دقیق هر حوضه کلان را به متر و هکتار نشان می‌دهند. در لایه درجه دو، فیلد NAME نام دقیق حوضه‌ها (مانند سفیدرود، ارس، هراز و گرگان) و فیلد COD2 کد شناسه آن‌ها را ثبت کرده است. همچنین در لایه‌های درجه سه، فیلدهای کدگذاری چندسطحی شامل CODE_1، CODE_2 و CODE_3 ساختار سلسله‌مراتبی و ارتباط زیرحوضه‌ها با حوضه مادر را به روشنی مشخص می‌کنند.

💡 اگر به دنبال جامع‌ترین و دقیق‌ترین داده‌های مکانی برای تحلیل هیدرولوژی و مدیریت منابع آب کشور هستید، این پایگاه داده استاندارد GIS نیازهای پژوهشی و اجرایی شما را به‌طور کامل برطرف خواهد کرد.

نام لایه	نوع هندسه	تعداد رکورد	فیلدهای توصیفی (نمونه مقادیر واقعی)
زیرحوضه‌های تفکیکی درجه سه	چندضلعی	633	CODE_1: 2، 1، 8، 3، G، 7 | CODE_2: 2-1، 2-2، 1-1، 8-1، 1-3، 1-5 | CODE_3: 2-1-1، 2-1-5، 2-1-4، 2-1-3، 2-1-2، 2-2-2
حوضه‌های آبریز درجه سه	چندضلعی	607	—
حوضه‌های آبریز درجه دو	چندضلعی	30	DEGREE1: 1، 2، 3، 4، 5، 6 | COUNT: 34، 18، 40، 49، 23، 9 | COD2: 11، 12، 13، 14، 15، 16
حوضه‌های آبریز اصلی درجه یک	چندضلعی	6	DEGREE1: 1، 3، 4، 6، 2، 5 | HECTARES: 17550868.038، 5164946.248، 84643388.658، 4549622.546، 42973391.0، 10845399.369 | AREA: 175508680380.41 …

سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)